تفاوت GPT با MBR در چیست ؟

در این چند سال گذشته ظرفیت هارد دیسک ها به شدت افزایش پیدا کرده است ،

امروزه ما در خانه خود هارد دیسک هایی را استفاده می کنیم که ظرفیت های ۲ ترابایت ، ۳ ترابایت حتی ۴ ترابایت را دارند.

طبیعی است که طی مدت زمان کمی شاهد عرضه هارد دیسک هایی با ظرفیت های بیشتر از ۵ ترابایت برای مصارف خانگی خواهیم بود.

هنگامی که می‌خواهید هارد جدیدی را در ویندوز فرمت و راه‌اندازی کنید،

در مرحله‌ای از کار از شما پرسیده می‌شود که می‌خواهید هاردتان به صورت MBR پارتیشن‌بندی شود یا GPT.

در واقع GPT استاندارد جدیدی برای پارتیشن‌بندی هارد است که رفته‌رفته جایگزین MBR می‌شود.

در مقایسه با استاندارد MBR، استاندارد GPT برتری‌های متعدّدی دارد.

ولی MBR همچنان سازگارترین روش پارتیشن‌بندی و در مواردی هم ضروری است.

GPT مختص ویندوز نیست،

بلکه سیستم‌عامل‌های دیگری مانند لینوکس و مک اواس هم می‌توانند از این استاندارد استفاده کنند. 

MBR و GPT چه کار می‌کنند؟

پیش از آن‌که بتوانید درایوی را به کار بگیرید، باید آن را پارتیشن‌بندی کنید.

MBR یا Master Boot Record و GPT یا GUID Partition Table

دو روش متفاوت برای مرتب‌سازیِ اطلاعات مربوط به پارتیشن‌بندی روی درایو هستند.

اطلاعات مربوط به جای شروع و جای پایان پارتیشن‌ها بخشی از این اطلاعات به حساب می‌آید.

سیستم‌عامل کامپیوتر با استفاده از همین اطلاعات می‌تواند بفهمد هر کدام از سِکتورها به کدام پارتیشن تعلّق دارد و پارتیشنِ بوت کدام است.

به همین دلیل است که برای پارتیشن‌بندی باید یکی از روش‌های MBR یا GPT را انتخاب کرد.

 MBR چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم، MBR از سرواژه‌نویسیِ Master Boot Record به دست آمده است.

این استاندارد همراه با سیستم‌عامل IBM PC DOS 2.0 در سال ۱۹۸۳ معرفی شد.

پارتیشن MBR در واقع سکتور بوت خاصی است که در ابتدای درایو قرار می‌گیرد.

اطلاعات مربوط به Boot Loader سیستم‌عامل و نیز اطلاعات پارتیشن‌بندی درایو روی این سکتور ذخیره می‌شود.

اگر ویندوز نصب کرده باشید، اطلاعات مربوط به بوت لودر ویندوز در همین قسمت ذخیره شده است.

به همین دلیل است که اگر اطلاعات مربوط به این سکتور از دست برود، باید MBR را بازیابی کنید تا ویندوز بتواند بالا بیاید.

MBR برای هارد دیسک‌هایی با ظرفیت حداکثر ۲ ترابایت کار می‌کند،

ولی اگر ظرفیت هارد بیشتر از ۲ ترابایت باشد، آن وقت باید فکر دیگری کرد.

همچنین MBR فقط از ۴ پارتیشن از نوع Primary پشتیبانی می‌کند.

 GPT چیست؟

استاندارد GPT استاندارد جدیدی است که کم‌کم جای MBR را می‌گیرد.

هر پارتیشن روی هارد هر کامپیوتری، مشخّصه‌ای کاملاً منحصر به فرد (Globally Unique Identifier یا به اختصار GUID) دارد.

این مشخّصه در حقیقت رشته‌ای از اعداد است که هر پارتیشن از نوع GPT بر روی زمین، منحصر به فرد است.

این روش پارتیشن‌بندی، محدودیت‌های MBR را ندارد.

درایوها می‌توانند بسیار بسیار پرظرفیت‌تر باشند و محدودیت ظرفیت به سیستم‌عامل و عوامل دیگر بستگی خواهد داشت.

تعداد پارتیشن‌ها با استفاده از GPT هم نامحدود خواهد بود و محدودیت آن را سیستم‌عامل تعیین خواهد کرد.

در حال حاضر ویندوز اجازه‌ی ایجاد ۱۲۸ پارتیشن با استفاده از استاندارد GPT را می‌دهد.

در استاندارد MBR اطلاعات مربوط به پارتیشن‌بندی و بوت سیستم فقط در یک جا ذخیره می‌شود.

اگر این اطلاعات از دست برود، آن وقت کامپیوترتان بالا نمی‌آید.

ولی در استاندارد GPT چند کپی از این اطلاعات در چند جای مختلف هارد نگهداری می‌شود.

در نتیجه اگر یک کپی از این اطلاعات دچار اشکال شود، به سادگی می‌شود از یک کپی دیگر استفاده کرد.

 GPT می‌تواند به صورت خودکار درست بودن اطلاعاتش را کنترل کند

و اگر این اطلاعات دچار مشکل شده باشد، کپی سالم آن را جایگزین کند.

MBR چنین قابلیتی ندارد و اگر اطلاعات مربوط به آن دچار اشکال شود،

آن وقت از روی بالا نیامدن سیستم‌عامل و خطای MBR باید متوجّه این اشکال شوید.

نتیجه گیری

اگر بخواهید با استفاده از سیستم‌های قدیمی که فقط استاندارد MBR را تشخیص می‌دهند،

هاردی با استاندارد پارتیشن‌بندی GPT را بخوانید،

آن وقت هارد شما به صورت یک پارتیشن واحد تشخیص داده می‌شود و ممکن است حتّی به عنوان یک هارد فرمت‌نشده شناخته شود.

ویندوزهای بعد از ویندوز ویستا روی سخت‌افزارهای مدرن، فقط با استاندارد پارتیشن‌بندی GPT نصب و اجرا می‌شوند.

امّا در حالت عادی این نسخه‌های ویندوز با هر دو استاندارد سازگارند.

سیستم‌عامل‌های مدرن دیگر، مانند لینوکس و مک او‌اس، نیز با استاندارد GPT سازگارند.

حتی مک‌های جدید اپل دیگر از سیستم پارتیشن‌بندی APT یا Apple Partition Table استفاده نمی‌کنند و به جای آن از GPT بهره می‌برند.

تفاوت های مهم MBR و GPT :

– MBR حداکثر ۴ پارتیشن PRIMARY را ساپورت می کند اما GPT تا ۱۲۸ پارتیشن PRIMARY را ساپورت می کند .

– MBR حداکثر ۲ ترابایت فضا را ساپورت می کند اما GPT تا ۱۹ میلیون ترابایت فضا را ساپورت می کند .

– MBR بحث REDUNDANCY ندارد اما GPT دارد .

روی هم رفته پیشنهاد می‌کنیم هنگام پارتیشن‌بندی یک هارد جدید از روش GPT استفاده کنید.

این استاندارد مدرن‌تر است و همه‌ی کامپیوترها به سوی استفاده از این استاندارد حرکت می‌کنند.

امّا اگر با سخت‌افزار قدیمی کار می‌کنید، بهتر است از همان استاندارد سنّتی MBR بهره بگیرید.